Een blikseminslag kan enorme schade veroorzaken, niet alleen aan gebouwen, maar ook aan elektrische apparaten. Jaarlijks raken talloze huishoudens en bedrijven getroffen door overspanning in het stroomnet, wat leidt tot kapotte computers, televisies, routers en andere waardevolle apparatuur. Gelukkig kun je met de juiste voorzorgsmaatregelen en overspanningsbeveiliging de schade beperken of zelfs volledig voorkomen. In deze blog lees je hoe bliksem schade aan elektronica veroorzaakt en welke stappen je kunt nemen om je apparaten te beschermen.
Hoe veroorzaakt bliksem schade aan elektronica?
Blikseminslag kan op verschillende manieren elektronische apparaten beschadigen:
- Directe inslag – Als de bliksem rechtstreeks inslaat in een gebouw, kan de enorme stroomsterkte (tot wel 200.000 ampère) door elektrische leidingen en netwerken gaan, waardoor apparaten in één klap doorbranden.
- Inductie-effect – Zelfs zonder directe inslag kan de energie van een bliksemschicht via elektromagnetische velden overspanning veroorzaken in elektriciteits- en datakabels.
- Overspanning via het stroomnet – Wanneer bliksem inslaat in een elektriciteitsmast of nabijgelegen kabels, kan de plotselinge stroompiek zich razendsnel verspreiden via het stroomnet, met schade aan aangesloten apparaten als gevolg.
Omdat moderne apparaten zoals computers, televisies en smart home-systemen gevoelig zijn voor spanningspieken, is bescherming tegen blikseminslag essentieel.
Hoe voorkom je schade aan elektronische apparaten?
1. Gebruik overspanningsbeveiliging
Een van de beste manieren om je apparatuur te beschermen is het gebruik van overspanningsbeveiliging. Dit kan op verschillende niveaus:
- Tussenstekkers met overspanningsbeveiliging – Dit zijn speciale stekkerdozen die piekspanningen opvangen en afvoeren, zodat aangesloten apparaten niet beschadigd raken.
- Overspanningsbeveiliging in de meterkast – Een professionele oplossing waarbij een overspanningsbeveiliging wordt geïnstalleerd op de hoofdverdeelkast, waardoor het hele elektriciteitsnet van je huis of bedrijf wordt beschermd.
- Beveiliging voor telefoon- en internetlijnen – Omdat bliksem ook via netwerkkabels binnen kan komen, is het slim om modems en routers te beschermen met een speciale overspanningsbeveiliging voor datalijnen.
2. Koppel apparaten los bij onweer
De meest eenvoudige en effectieve manier om bliksemschade te voorkomen, is het fysiek loskoppelen van apparaten. Haal de stekkers van computers, televisies en andere kostbare apparatuur uit het stopcontact zodra er onweer op komst is. Vergeet niet ook internet- en telefoon kabels los te halen, aangezien bliksem via deze wegen kan binnendringen.
3. Zorg voor een goed geaard elektrisch systeem
Een goede aarding van het elektrische systeem helpt om bliksemschade te minimaliseren. Elektriciens kunnen controleren of je huis of bedrijfspand goed geaard is en eventueel een betere aarding aanbrengen. Aarding zorgt ervoor dat overspanning veilig wordt afgevoerd naar de grond, in plaats van door apparaten heen te stromen.
4. Installeer een bliksemafleider
Voor extra veiligheid, vooral in bliksem gevoelige gebieden, kan een bliksemafleider op het dak worden geïnstalleerd. Dit systeem leidt een eventuele blikseminslag veilig naar de grond, waardoor de kans op schade aan het elektrische systeem sterk wordt verminderd.
5. Verzeker je apparatuur tegen bliksemschade
Sommige woon- en bedrijfs polissen dekken schade door blikseminslag. Controleer of jouw verzekering dit vergoedt en overweeg een aanvullende verzekering als je veel dure elektronica in huis of op kantoor hebt.
Wat als je apparatuur toch beschadigd is?
Als je apparaten na een onweersbui niet meer werken, kunnen ze door overspanning beschadigd zijn. Dit kun je doen:
- Controleer de stopcontacten en zekeringen – Soms kan een zekering zijn doorgeslagen en volstaat het vervangen van een stop of het resetten van de groepenkast.
- Test het apparaat op een ander stopcontact – Mogelijk is alleen het specifieke stopcontact of de stekkerdoos beschadigd.
- Neem contact op met de fabrikant of verzekering – Sommige apparaten hebben garantie op bliksemschade of kunnen gerepareerd worden. Als je een verzekering hebt, kun je de schade claimen.